Afyon Gezi Rehberi

AFYONKARAHİSAR DAĞLARI

1-AHIR DAĞLARI:
1940 m. yükseklikte Sincanlı ile Sandıklı ilçeleri arasındadır. Dağın eteklerinde çamlıklar görülür.
   Fotoğraflar               Faaliyet Bilgileri (Rapor)
2-AKDAĞ:
2449 m. yüksekliktedir. Sandıklı ve Dinar ilçeleriyle Denizli’nin Çivril ilçeleri arasındadır. Çevresi ormanlıktır.

3-BURGAZ DAĞI:
1754 m. yükseklikte Hocalar ile Uşak ilinin Banaz ilçesi arasındadır.

4-EMİRDAĞLARI:
2307 m yüksekliği olan bu dağlar, Bolvadin ilçesiyle adını verdiği Emirdağ ilçesi arasındadır.

5-KUMALAR DAĞLARI:
2447 m. yüksekliği olan bu dağımızın önemi Kurtuluş Savaşı’nın burada başlamış olmasıdır.

6-PAŞA VE BEY DAĞLARI:
Paşa ve Bey dağları 1750 m. yüksekliktedir. Bolvadin ve Bayat ilçeleri arasında yükselen tepeye Paşa dağı, batı ve kuzey yönünde Eskişehir iline kadar uzanan dağlara da Bey dağları denilir.

7-MAYMUN DAĞLARI:
1622 m. yükseklikte olan bu dağ batı bölgesindedir.

8-BOZDAĞ:
1250 m. yüksekliğinde olup, batı bölgesindedir.

9-SÖĞÜT DAĞLARI:
1919 m. yüksekliğindeki bu dağ Dinar ve Dazkırı ilçelerimiz arasındadır.

10-SULTANDAĞLARI:
2519 m. yüksekliğinde adını taşıdığı ilçeden almıştır.
 

 

 

A.8 KÜLTÜR VE TURİZM

 

İl Kültür Müdürlüğü, kültürel  değerleri yaşatmak, geliştirmek, yaymak, tanıtmak, değerlendirmek ve  benimsetmek, tarihi ve kültürel  varlıkların  tahribini ve yok edilmesini önlemek, yurdun turizme  elverişli bütün imkanlarını ülke ekonomisine olumlu katkı sağlayacak  şekilde değerlendirmek, turizmin geliştirilmesi, pazarlanması, teşvik ve desteklenmesi için gerekli  önlemleri almak, kültür ve turizm konularıyla ilgili  kamu kurum ve kuruluşlarını yönlendirmek  ve bu kuruluşlarla  işbirliğinde bulunmak , yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları  ve özel sektör ile  iletişimi geliştirmek  ve işbirliği yapmakla sorumludur.

 

 

 

A.8.1. TURİSTİK YERLER VE YAPILAR

 

Afyonkarahisar ili, binlerce yıllık medeniyetlerin kültür ve sanatını yansıtan arkeolojik kalıntılarıyla, asırlık yapılarıyla, milyonlarca yılda oluşmuş mağaralarıyla, termal zenginlik ve tabiat güzellikleriyle, ören yerleriyle, yüzyıllardır süre gelen el sanatlarıyla, peri bacalarıyla, açık hava tapınaklarıyla ve mutfağıyla turizm potansiyeli fazla olan bir yöredir.

 

 

 

 

 

 


 

A.8.2. TURİSTLİK YÖRELER

 

A.8.2.1 ÖREN YERLERİ

 

Dinar Örenyeri (GELENEİA, APAMEİA):Afyonkarahisar - Denizli karayolunun 90.km’deki bugünkü ilçe merkezinin oturduğu alanda yer almıştır. Şehir M.Ö.6. yüzyıldan itibaren önemli bir merkez olmuş ve  Klasik, Hellenistik ve Roma dönemlerinde APAMEİA adını almıştır. 1986 - 89 yılları arasında Afyonkarahisar Müze Müdürlüğünce tiyatro kurtarma kazısı yapılmıştır.

 

Emirdağ / Hisarköy Örenyeri (AMORİUM):Synnadik (Santral Frigya) ilinin bir ilçesidir. Amorium şehri, Emirdağ ilçesinin 12 km doğusundaki Hisar köyü toprağındadır. 

 

İhsaniye / Döğer Örenyeri:İhsaniye ilçesine 12 km uzaklıktaki Döğer kasabası Frigler döneminden beri yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. Aslankaya, Kapıkaya I ve II, Tanrıça Kybele adına yapılmış açık hava tapınağı özelliğinde M.Ö.7. yüzyılda yapılmış kaya anıtları ile Asar ve Eski Döğer’de Frig yerleşim yerleri vardır. Roma ve Bizans dönemine ait kaya yerleşim ve mezar odaları ile kiliseler çevrede oldukça çok görülmektedir. Suluin, Memeç, Alaca Asma, Urumkuş I ve II (Karamusa), Nallıhan ve Kırkmerdiven kayalıkları belli başlı olanlarıdır.

 

İhsaniye / Kayıhan Kasabası Göynüş Vadisi Örenyeri:Afyonkarahisar - Eskişehir karayolunun 32.km’de 1,5 km sola dönülerek ulaşılan bir vadi içinde Göynüş Kalesi, Aslantaş ve Yılantaş üzerinde aslan kabartmaları bulunan mezar odaları olup, Maltaş Kübele açık hava tapınağıdır.

 

İhsaniye / Ayazin Köyü Örenyeri (METROPOLİS):Afyonkarahisar-Eskişehir karayolunun 27.km’den sağa doğru 4,7 km daha gidilerek ulaşılır. 

 

İscehisar / Sarıçayır (Selimiye) Kayalıkları:İscehisar ilçesine bağlı Sarıçayır köyünün çevresinde bulunan kayalıklarda Bizans döneminde yapılan kayaya oyma aile ve tek mezar odaları, mezar tekneleri ve barınaklar yapılmıştır. Yüzeyi kabartma ve bezemelerle süslenmiş, kimlere ait olduklarını belirten kırmızı boyayla yazılar yazılmıştır.

 

İscehisar / Kırkinler ve Seydiler Kalesi: İscehisar ilçesi, Seydiler köyü içinde bulunan kale ile Afyonkarahisar - Ankara karayolunun 32.km’de bulunan Kırkinler kayalığı; Bizans çağında yapılmış, yerleşim yeri, kilise, şapel ve mezar olarak kullanılmış kaya kütleleri vardır. 

 

Şuhut / Bininler Kayalığı:Şuhut’un 6 km batısında bulunan Senir köyü yakınlarında bir kayalıktır.

 

 

 

 

Bolvadin / Kemerkaya Yedi Kapı Kaya Yerleşim ve Öreni:Bolvadin-Emirdağ Kara yolu üzerinde, Bolvadin Kemerkaya Kasabasının 3 km kuzeyinde karayolunun 1 km doğusunda yer almaktadır. 1997 tarihinden itibaren Afyonkarahisar Arkeoloji Müze Müdürlüğü tarafından kurtarma kazısı yapılmaktadır.

 

 

 

A.8.2.2 ANTİK KENTLER

 

SYNNADA:Yerleşim yeri Şuhut ilçe merkezindedir. Geçmişi Eski Tunç Çağı’na kadar uzanmaktadır. Hellen, Roma ve Bizans dönemlerinde Merkezi Frigya’nın başkenti olmuş büyük bir kenttir. 

 

APAMEIA      :Bügünkü Dinar ilçesinde bir kenttir. Pers, Hellen ve Roma dönemlerinde kent, Batı Anadolu’nun satraplık merkezi olmuştur. Dönemin Ephesus’la birlikte ikinci büyük kentidir. 

 

DOCIMEIUM:İscehisar ilçe merkezinde, Hellenistik dönemde Makedonyalılar tarafından kurulmuş bir kenttir. Roma döneminde yarı özerk konumuyla imparator adına bronz kent sikkeleri bastırmıştır.

 

AMORİUM    :Emirdağ’a bağlı Hisarköy’de bir kenttir. Geçmişi Eski Tunç Çağı'’na kadar uzanmaktadır. 

 

BEUDUS VETUS (PALAEOBEUDUS: Bu kentin yerleşim yerinin Bolvadin ilçesi yakınlarındaki Bolvadin-Çobanlar karayolu üzerinde ki halkın Dura yeri olarak adlandırdığı bölge olduğu sanılmaktadır. Hadrianus’un kenti ziyareti sırasında, bronzdan kent sikkesi bastırılmıştır.

 

JULİA (İPSOS):Yeri kesin belirlenememiş ise de Çay ile Bolvadin yörelerinde M.O. 301 yılında yapılan ipsos meydan savaşıyla önem kazanmış bir kenttir Roma döneminde julia adını almış; yarı özerk konumuyla, imparator adına bronz kent sikkeleri bastırmıştır.

 

DIOCLEIA     : Kent yerleşim yerinin Hocalar ilçesi Ahurhisar kasabasında olduğu sanılmaktadır. Roma İmparatoru Elagabalus (M.Antonius) ‘un kenti ziyareti anısına bronz kent sikkesi bastırmıştır.

 

SIBIDUNDA:Şuhut ilçesi Atlıhisar kasabasında kurulan bir kenttir. Burada, Roma döneminde imparator adına bronz kent sikkeleri bastırılmıştır.

 

OCOCLIA:Şuhut ilçesi Karacaören köyünde bir kenttir. Roma döneminde yarı özerk konumuyla, imparator adına ve Bruzus kentiyle ortaklaşa bronz kent sikkeleri bastırmıştır.

 

LYSİAS:Şuhut ilçesi Arızlı köyünde bir kenttir. Roma döneminde yarı özerk konumuyla, imparator adına bronz kent sikkeleri bastırmıştır.

 

METROPOLİS:Dinar ilçesi Tatarlı kasabasında kurulmuş, bir kenttir; Campus Metropolitanus veya Frig Metropolisi adıyla bilinir. 

 

CİDYESSUS:Sincanlı ilçesi Küçükhöyük kasabasında höyük mevkiindedir. Burada        döneminde imparator adına bronz kent sikkeleri bastırılmıştır.

 

PRYMNESSUS:Merkez ilçe Sülün köyünde Frigler tarafından kurulmuş büyük kentlerdendir. Afyon Arkeoloji Müzesinde bulunan devasa boyutlu Herkül Heykelinin bulunduğu antik kenttir. Kazı çalışması yapılmamıştır.

 

SANAUS:Dazkırı ilçesi Sarıkavak köyünde kurulan bir kenttir. Burada M.Ö. 2. veya l.yy.’a ait olduğu tahmin edilen tek bir bronz kent sikkesi bastırılmıştır.

 

BRUZUS Pentapolis Kenti:Sandıklı ilçesi Karasandıklı köyünde kurulan kent Pentopolis olarak adlandırılan beş kentten birisidir ve  kentlerin kuzeyinde yer almaktadır. 

 

EUCARPEIA Pentapolis Kenti   : Sandıklı ilçesi Emirhisar köyünde kurulan Pentapalis kentlerinden biridir. 

 

HİEROPOLİS Pentapolis Kenti:Sandıklı ilçesi, Koçhisar köyünde kurulan Pentapolis adlı kentlerinden biridir. Aynı zamanda Phrygia Salutaris (Şifalı Frigya)’nın merkezidir. “Kutsal Kent” olarak adlandırılmıştır. 

 

OTRUS Pentapolis Kenti:Hocalar ilçesi Yanıkören köyünde kurulmuş Pentapolis kentlerinden biridir. 

 

STECTORIUM Pentapolis Kenti:Sandıklı ilçesi Menteş kasabasında kurulan Pentapolis kentlerinden biridir. 

 

 

 

A.8.2.3 HÖYÜKLER

 

Kusura Höyüğü:Sandıklı ilçesi Kusura kasabası içinde olup, yaklaşık 8 m. yükseklikte ve 200 m çapında yayvan bir höyüktür. M.Ö. 3200-1500 yılları arasında bir yerleşim vardır.

 

Sandıklı Höyüğü:Sandıklı ilçe merkezinde, ovanın en büyük höyüğü sayılır. Yüksekliği 20m. dolayındadır.  Üzerinde Germiyanoğullarına ait kalenin sur parçası bulunmaktadır.

 

Şuhut Höyüğü(Hisar):Şuhut ilçe merkezinde, ovanın en büyük höyüğü sayılır. Yüksekliği 20 m. çapı 200m. dolayındadır. Kazı yapılmadığı için kesin kültür katları belirgin değilse de Eski Tunç ve Synada antik kentlerine ait kültür izleri görülmektedir.

 

A.8.2.4  TARİHİ YAPILAR

 

v     Külliyeler

 

Çay / Taş Külliyesi:Çay ilçe merkezindedir. Medrese (cami), çeşme, hamam ve kervansaraydan oluşan Selçuklu dönemi eserler topluluğudur. 

 

Sincanlı (Boyalı) Külliyesi:Sincanlı ilçesi Boyalı köyünde hanikah ile kümbet ve eyvan tipi iki anıt mezardan oluşan Selçuklu dönemi eser topluluğudur. 

 

Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Külliyesi: Fatih baş vezirlerinden Gedik Ahmet Paşa tarafından  yaptırılmıştır. hamam ve medrese günümüze kadar kullanıldığı için koruna gelmiş, imaret ise yıkılmış, yalnızca külliyede adı kalmıştır.

Sincanlı / Sinanpaşa Külliyesi:Sinanpaşa ilçe merkezinde Osmanlı vezirlerinden Celaleddin Sinan Paşa tarafından cami, imaret, sıbyan mektebi ve hamam olarak yaptırılmıştır. 

 

 

v     Kervansaraylar

 

Sultandağı Kervansarayı (Sahip Ata Kervansarayı):Sultandağındadır. 1249 yılında yaptırılmıştır.  Restorasyon işlemi yapılmaktadır.

 

Çay Kervansarayı:Çay ilçesindedir. Selçuklu dönemi Taş külliyesinden bir yapıdır. 

 

Anıtkaya / Eğret Kervansarayı:Anıtkaya (Eğret) Kasabasındadır. 12.yüzyılda Germiyanoğulları tarafından yaptırılmıştır. 

 

Döğer Kervansarayı:İhsaniye ilçesine bağlı Döğer kasabasındadır. II.Sultan Murat tarafından 1434 yılında yaptırılmış bir Osmanlı eseridir. 1991 yılında restore çalışmalarına başlanmış halen devam etmektedir.

 

 

v     Köprüler

 

Kırkgöz Köprüsü:Bolvadin ilçesinde, Eber Gölü’ne akan Akarçay üzerindedir.Köprü kuzey ve güney olmak üzere iki bölümden oluşur. Önemli bir ticaret yolu üzerinde bulunan köprü Mimar Sinan tarafından 64 göze kadar uzatılmış olup 200 m. uzunluktadır.

 

Altıgöz Köprüsü:Afyonkarahisar’da Akarçay üzerinde iki istasyon arasında Cirit kayası eteğinde bulunan altı kemerli köprüdür. 1214 yılında Akkoyunlular tarafından yapılmış, Osmanlı devrinde tamir edilmiştir. Köprünün güneydoğu yüzünde beyaz mermer üzerine yazılmış kitabeler vardır.

 

 

İscehisar Köprüsü:Geniş açıklıklı yüksekçe hafif sivri kemerlidir. Bozalt ve devşirme mermer parçalardan yapılmıştır. Bizans dönemine ait olduğu sanılmaktadır.

 

 

v     Çeşmeler

 

Cılkoğlu Çeşmesi:Bolvadin ilçesinde bulunan çeşme, 1871 yılında Cılkzâde Hacı Süleyman Ahmet tarafından yaptırılmıştır. 

 

Şıhlar Çeşmesi: Bolvadin merkezindeki Ağılönü Mahallesindedir. 

 

Hodalı Çeşmesi:Afyonkarahisar merkezinde eski mahallelerde bulunan bir Osmanlı çeşmesidir. 

 

Aliçavuş Çeşmesi:Sandıklı merkezinde Hisar mahallesinde Çavuş camiine bitişik bulunan bir Osmanlı çeşmesidir. 

 

Halime Kadın(Cevizaltı) Çeşmesi:Afyonkarahisar merkez Kahil mahallesindeki Gedik Ahmet Paşa (İmaret) külliyesinin Kurtuluş caddesi köşesinde bir Osmanlı çeşmesidir.

 

Taşpınar Çeşmesi:Afyonkarahisar - merkez Taşpınar Mahallesinde mesirelik yerinde bulunan bir çeşmedir.

 

Olucak Çeşmesi:Afyonkarahisar - merkez Olucak Mahallesindeki mesirelik yerinde bulunan bir çeşmedir. 

 

Sultandağı Laleli Çeşmesi:Sultandağı ilçe merkezinde kervansarayın yanında bulunur. 

 

Burmalı Çeşme:Merkez Çakırköyü’nde bulunan geç Roma döremine ait  bir çeşmedir.

 

 

v     Hamamlar

 

Gedik Ahmet Paşa Hamamı:Gedik Ahmet Paşa tarafından H.877/M.1472 yılında yaptırılan külliyenin bir parçasıdır. 

 

Kasımpaşa (Alaca) Hamamı: Milli Birlik Caddesi ile Gazlıgöl Caddesinin kesiştiği köşededir. 

 

Millet (Gavur) Hamamı:Hac-ı Ahmet Mahallesindedir. Klasik Osmanlı hamam plan tiplerindedir. İnşa tarihi belli değildir. Eserin 18.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

 

 

 

 

v     Hisarlar

 

Afyon Kalesi:Kalenin tarihi M.Ö. 1350 yıllarına kadar inmektedir. Hititler zamanında kullanılmış, Bizans ve Selçuklular zamanında da önemli çarpışmalara sahne olmuştur. Kale zirvesinde M.Ö.1200-700 tarihleri arasında Anadolu’da yaşamış olan Frigler dönemine ait kültür izlerine rastlanmaktadır. 

 

Sandıklı Kalesi:Germiyan Sultanı Yakup Bey tarafından yaptırılmıştır, şimdi yalnız 8 - 10 metrelik bir duvar kalmıştır.

 

Avdalas Kalesi: Afyonkarahisar - Gazlıgöl Kaplıcasında 10 km. uzaklıktaki Ayazin Köyündedir. Tüf kayaya oyulmuştur. 

 

Bayramaliler Kalesi: İhsaniye ilçesinin Döğer Kasabası ile Bayramaliler Köyü arasındadır.  Friglerce koruma kontrol noktası olarak kullanıldığı sanılmaktadır.

 

 

v     Türbeler

 

Kadınana Türbeleri:Kadınana bulvarındadır. XIII.Yüzyılda Selçuklu Sultanı III.Alaaddin Keykubat’ın Afyon’a yerleşen ve Afyon halkı için hizmet eden Asiye, Melek Peyker ve Naime Gevher Hanım adlı üç kızına ait iki türbe vardır.

 

Abdurrahim Karahisari Türbesi: Mısri mahallesinde, Mısri Camisinin güney duvarına bitişiktir. Kare planlı büyük bir kubbeyle örtülü olan türbede, XV. Yüzyılda yaşamış Akşemseddin’in halifesi mutasavvıf Şeyh AbdürrahimKarahisari ile damadının sandukaları bulunmaktadır.

 

Mevlevi Türbesi:Zaviye mahallesindeki Türbe camisindedir. 

 

Sahipler Türbesi:Yoncaaltı camii arkasındaki pazardadır.Türbede 10 sanduka vardır.

 

Esirüddin Ebheri Türbesi:Çay - Sultandağı karayolundan dönülen Eber kasabasında Selçuk tarzında bir kümbettir. 

 

Muradın Türbesi:Sandıklı’da Çay mahallesi Derebeyi sokağındaki Muradın camisi bitişiğindedir. 

 

Karacaahmet Türbesi:İhsaniye ilçesi, Karacaahmet kasabasında camiye bitişik türbe, içinde Karacaahmet ve müridlerine ait mezar yerleri (merkadler) bulunmaktadır. 

 

Hayranveli Türbesi:İhsaniye ilçesi, Kayıhan kasabasında camiyle bitişik bir türbedir. 

 

 

Seydi Hasan Türbesi:İscehisar ilçesi, Seydiler kasabasında camiyle bitişik bir türbedir. 

 

Mahmut Türbesi:Şuhut ilçesi Mahmut köyünde camiyle bitişik bir türbedir. 

 

Yunus Emre Türbeleri: Sandıklı ilçe merkezinde ve İhsaniye ilçesi Döğer kasabasında Yunus Emre adına yapılmış iki türbe bulunmaktadır. 

 

Abdülkadir Ceylani Türbesi:Bolvadin ilçesi, Ağılönü mahallesinde Abdülkadir Ceylani’nin torunlarından olan Abdülkadir Ceylaniye ait bir türbe ve yanında camisi bulunmaktadır.

 

Diğerleri:Kureyş Baba Türbesi, Herdane Beharbaba, Sayababa, Lala Sinan Paşa halk tarafından bilinen türbelerdir.

 

 

v     Camiler

 

Ulu Cami:Afyonkarahisar’ın en büyük camilerinden birisi olan Ulu Cami, Anadolu Selçukluları devrinde(1272-1277) yıllarında Sahipata Nusretiddün Hasan tarafından yaptırılmıştır. 

 

İmaret Cami:Kurtuluş caddesindedir. Sadrazam Gedik Ahmet Paşa, 1472’de Mimar Ayaz Ağa’ya yaptırmıştır. Bu yüzden Gedik Ahmet Paşa Camisi adıyla da tanınır.  

 

Mısri Camisi:Mısri mahallesinde Hacı Eyüp Mısri sokağındadır.1483’te Şakkancıoğlu Evliya Kasım Paşa yaptırmıştır. 

 

Mevlevi (Türbe) Camii:Zaviye Mahallesi’nde Türbe Yokuşu Sokağı’ndadır. Halk arasında “Türbe” ve “Mevlevî Camisi” adlarıyla da anılmaktadır. 

 

Kuyulu Camii: Kuyulu caddesindedir. Selçuklulardan kalma olup yapım yılı bilinmemektedir. 

 

Ot Pazarı Camisi:Tuz pazarı caddesinde, sebze hali (bugünkü Belediye Çarşısı) bitişiğindedir. 

 

Sandıklı Ulu Cami:Sandıklı merkezinde, çarşı içinde önce mescid iken sonradan camiye dönüştürülmüştür.

 

Dazkırı / Kızılören Camii:Dazkırı ilçesi Kızılören köyünde 19.yüzyılda yapılmış, ahşap yapılı, ahşap sütunlar üzerine oturan ve düz toprak damlı bir camidir. 

 

 

 

 

A.8.2.5  MÜZELER

 

v     Arkeoloji Müzesi

 

Türkiye’deki ilk müzecilik çalışmalarının başlatıldığı yerlerden biri olan Afyonkarahisar Müzesi, 1928 yılında Süleyman Hilmi GÖNÇER ve arkadaşları tarafından kurulan Âsâr-ı Âtika (Eski Eserler) Muhipleri Cemiyeti tarafından kurulmuştur. 1931 yılında Gedik Ahmet Paşa Medresesinde depo memurluğu konumunda olan Müze, 1933 yılında “Müdürlük” olarak resmen açılmıştır. 1971 yılında yeni binasına taşınan ve uzun yıllar halka hizmet veren bina ve teşhiri yenilenerek 1999 yılında ziyarete yeniden açılmıştır. Halen arkeolojik eserlerin sergilendiği iç teşhir ziyarete açık olup, Türk-İslâm eserleri ve bahçe teşhiri çalışmaları yapılmaktadır.

 

 

v     Zafer Müzesi (Başkomutan Tarihi Milli Park Müdürlüğü)

 

Afyonkarahisar şehrinin merkezinde, Zafer Anıtı karşısında bulunan ve Afyonkarahisar Eski Belediye Başkanı Esbab-Zade Hüseyin Tevfik Efendi’nin yönetiminde bulunduğu zamanda Afyonkarahisar’ın ilk belediye binası olarak yapılmıştır. 

 

 

 

A.8.3 TURİZM TÜRLERİ

 

A.8.3.1  DOĞA TURİZMİ

 

 

v     Yaylalar

 

Kuzeybatı, Güneydoğu doğrultulu dağ dizileriyle kaplı İç Batı Anadolu kenti Afyonkarahisar’da orta derece yükseltiye sahip sayısız yaylalar vardır. Yaylalar, aleyçık, kıl çadır ve toprak örtülü dam gibi basit malzemeli iskan yerleriyle bugünde faaliyetlerini sürdürmektedir.

 

 

Merkez           : Kalecik, Çırakdede ve Kocatepe Yaylaları

Bayat             : Çanacık, Mekan ve Çöğürlü Yaylaları

Bolvadin        : Paşadağ ve Çoğu Yaylaları

Dazkırı           : Söğütlü Yaylası, Dinar Horu Yaylası, Kabaklı, Cerit ve

  İncebel Yaylaları

Emirdağ        : Yellibel, Yassıyurt, Gözeli, Emirbaba Yaylaları, Döneryayla,

   Darısekisi, Gedikyayla, Kütüklü, Gölcük, Karahal, Çiçekli,

   Kızdoğdu.

Hocalar          : Burgaz, Alıçlı ve Eldizan Yaylaları

Evciler           : Bozyayla

İscehisar       : Ağın ve Asar Yaylaları

Kızılören        : Akdağ ve Göküz Yaylaları

Sandıklı         : Akdağ-Kocayayla, Kilimatan ve Ahır Yaylaları,

  Oktur(Menteş) Yaylası

Sultandağı    : Balaban ve Dumra Yaylaları

Şuhut                        : Kumalar, Kavaklı ve Bedeş Yaylaları

 

 

v     Mağaralar

 

İl sınırları içerisinde bulunan mağaraların envanteri kesin olarak yapılmış değildir. Ancak Sandıklı ilçemizden bulunan “Kurtini” mağarasında Turizm Müdürlüğünün isteği üzerine M.T.A. Genel Müdürlüğünden gelen uzmanlarca inceleme yapılmış olup, mağara hakkında rapor uzmanlarca hazırlanmıştır.

 

Kurtini Mağarası:Sandıklı ilçemize 34 km, Kocayayla’dan 6 km uzaklıkta Bökenin Yurdu olarak bilinen mevkidedir. 1700 m. Yükseklikte orman içinde bulunan mağara tahminen 300 m uzunluğundadır. Daha uzun olduğu tahmin edilen mağaranın tavanının göçmesi nedeniyle ikinci bölümüne girilememiştir. Aynı bölgede (Akdağ - Kocayayla), Menteş kasabasına yakın bir mevkiide Oktur Mağarası bulunmaktadır. Henüz bir inceleme yapılamamıştır.

 

Buzluk Mağarası: Buzluk mağarası, Sultandağı ilçesine bağlı Dereçine Kasabası’nın güneyinde Sultandağları’nın 2.519 m ile en yüksek yeri olan kuzeybatı zirvelerinde yer alan doğa harikasıdır.

 

Dipevler / İnsuyu Mağarası:Bolvadin’e 7 km uzaklıkta, Dipevler köyü -Karayokuş mevkiindedir. Ziyarete açılması için çalışmalar sürdürülmektedir. İki kat olan mağarada sarkıt ve dikitlerin yanı sıra tatlı  su kaynağı da vardır.

 

Suçıkan Mağarası:Dinar ilçesi, Suçıkan Park otelinin arkasından girilen mağaranın bilimsel incelemesi yapılmamış olmakla birlikte, çok büyük olduğu sanılmaktadır.

 

Balcam Mağarası:Emirdağ ilçemize 10 km uzaklıkta Balcam köyüne yakın bir yerdedir. Derinlemesine uzanan galerilerden oluşan bir mağaradır.

 

Karacamal ve Dipsiz Mağarası:Şuhut ilçemizin Balçıkhisar kasabasına 5 km uzaklıkta Kocadere mevkiinde bulunmaktadır. Şu ana kadar herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

 

Peri Bacaları:Afyonkarahisar Büyük Frigya ile Kapodokya’ya rakip olmaya hazırlanıyor. Harita üzerinde 40 km’lik bir hat üzerinde yer alan tarihte “Büyük Frigya” yada “Yanık Frigya” olarak adlandırılan bölgedeki peri bacaları, ziyarete açıldığında, Afyonkarahisar ili turizme büyük katkılar sağlayacaktır.

 

 

Bu hatta değişik boyut ve şekillerde şapkalı yada sivri onbinlerce peri bacası bulunmaktadır. Peri bacalarının oluşumuna müsait volkanik tüflerden oluşan bir yeryüzü yapısına sahip olan bu bölgede en kolay görülebilecek peri bacaları, Seydiler kasabasındadır. Afyonkarahisar’dan Ankara’ya giderken mermeriyle ünlü İscehisar ilçesini geçtikten sonra Köroğlu Beli’ni tırmanırken yolun sağında yer alan peri bacalarını çıplak gözle bile görebilirsiniz.

 

Yaklaşık 105 km’lik köy yolu ile buluşan Büyük Frigya bölgesine “Doğa” adlı heykeltıraşın el değdirmeden yaptığı peri bacaları arasında adeta size gülümseyen insan suratlı kükreyen aslan ve kartal başlı kayaları izlemek mümkündür.

 

Frig Vadisi:Frig Vadisi Turizm Kuşağı Projesi ile ilgili olarak yapılan çalışmalar; projenin ismi incelendiğinde sadece Frigler ya da turizm olarak algılanmaktadır. Ancak Frig Vadisi Turizm Kuşağı Projesi Eskişehir, Kütahya ve Afyonkarahisar illerinin arasında kalan bölümünü kapsamaktadır. Frig Vadisi olarak adlandırılan bölüm; Afyonkarahisar Merkez ilçe, Kütahya Merkez ilçe, Eskişehir Merkez ilçe, Seyitgazi, Han, Bayat ve İscehisar ilçeleri arasında kalan alandır. Vadinin İlimiz sınırları içerisinde kalan bölümünde İhsaniye, İscehisar ve Bayat ilçelerinin tamamında ve Merkez, Emirdağ, Bolvadin ilçelerinin bir kısmında incelemeler yapılmıştır. İncelemeler sırasında sadece Frigler’e ait kültür varlıkları incelenmemiş, Vadi içerisindeki tüm kültür varlıkları ile doğal varlıkların incelenmesi çalışmaları yapılmıştır. Bu bağlamda Eski Tunç Çağı, Hitit, Hellenistik, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ait kültürel varlıklar ile doğal varlıklar incelenmiştir. 

 

Frig Vadisi’nde yapılan çalışmalar sırasında; Kaya yerleşimleri, yer altı şehri, kaya mezarları, tümülüsler, Hitit mezarlığı, kaya anıtları, sunaklar, savunma yapıları, antik mermer ocağı, manastırlar, kiliseler, şapeller, camiler, türbeler, tekkeler, şehitlikler, kervansaraylar, çeşmeler, üçlü yapı grupları (çeşme, çamaşırhane ve fırın), evler, odalar, köprüler, höyükler gibi kültürel varlıklar ile peribacaları, göl ve termal kaynaklar, yaylalar, ormanlar gibi doğal varlıklar incelenmiştir.

 

 

v     Gezi ve Mesire Yerleri

 

Çağlayan Parkı: Çay ilçesinde olup 28 m yükseklikten su akmaktadır. Çağlayanın sesi ve görüntüsü sıcak yaz günlerinde serinlik vererek, hoşca vakit geçirmenizi sağlar.

 

Suçıkan Parkı:Dinar ilçesine 1 km uzaklıktaki park Menderes nehrinin kaynağında bulunmaktadır.

 

Horan Parkı:Bolvadin ilçesinde 1 km uzaklıktadır. Parkın girişinde üstü açık bir türbe ve şehitlik abidesi bulunan mesire yeridir.

 

Bal Mahmut:İzmir yolunda 15 km. uzaklıkta mesire yeridir.

 

Piknik Alanları:Hıdırlık, Selevir, Tazlar Ormanı, Turgut Özal Parkı, Başkomutanlık Tarihi Milli Parkı, Gebeceler, Seyitgazi yolu üzerindeki Suçıkan, Mutalip bağları (Afyonkarahisar’a 4 km uzaklıktadır. Kocatepe’nin arka tarafına düşmektedir).

 

 

 

A.8.3.2 TERMAL VE KAPLICA TURİZMİ

 

Gazlıgöl Kaplıcası: Afyonkarahisar’ın kuzeyinde yer alan Gazlıgöl kaplıcası il merkezine 21 km. uzaklıktadır. Ulaşımın kolay sağlanabildiği Gazlıgöl termaline, hem karayolu(Afyonkarahisar-İhsaniye) hem de demiryolu ile (Afyonkarahisar-Kütahya-Eskişehir) ulaşım imkanı mevcuttur.

 

Gazlıgöl kaplıcasından, içme ve banyo tedavileri için faydalanıldığı gibi; suyun bulunduğu kapalı ortamlarda oluşan nemli ve buharlı havanın solunumu da tedavi edici bir etken oluşturmaktadır.

 

Hüdai Kaplıcası: Sandıklı ilçesinin 8 km. güneyinde yer alır. Afyonkarahisar - Antalya karayolunun yakınından geçtiği kaplıcaya demiryolu ile de ulaşımı sağlanmaktadır.

 

Gecek Kaplıcası: Afyonkarahisar’ın kuzeybatısında, il merkezine 18 km. uzaklıkta bulunan Gecek Kaplıcası, Afyonkarahisar - Kütahya karayolu ile Afyonkarahisar  - Uşak - İzmir demiryolu üzerindedir. İl merkezinden kaplıcaya sürekli işleyen servisleri ile ulaşım sorunu ortadan kaldırılmıştır.

 

Ömer Kaplıcası: Afyonkarahisar - Kütahya karayolu üzerinde bulunan Ömer Kaplıcası, Gecek Kaplıcasının yakınında ve il merkezine 15 km. Uzaklıktadır.

 

Heybeli Kaplıcası (Kızılkilise): Afyonkarahisar - Konya karayolu üzerinde bulunan Heybeli kaplıcası, Afyon’a 30 km. uzaklıktadır. 

 

 

 

A.8.3.3 JEOTERMAL ENERJİ

 

Afyonkarahisar İlinin yeraltı zenginlikleri arasında mermerden sonra en önemli doğal enerji varlığı jeotermal enerji kaynaklarıdır. Bu kaynaklar 4 ayrı jeotermal alanda yeralmaktadır. Bu alanlar;

 

 

Ömer-Gecek Jeotermal Alanı: Afyonkarahisar - Kütahya karayoluna yaklaşık 15 km mesafede bulunmaktadır.

 

 

 

Jeotermal alanda mevcut olan ve sıcaklıkları 25- 92°C değişen, Q:(0,10 -3,00)lt/sn debili sıcaksu kaynakları, sahada açılan sondajların çokluğu nedeniyle tamamen kurumuştur. Şu anda alanda sıcaksu kaynağı bulunmamaktadır.

 

Ömer-Gecek Jeotermal alanında (temin edinilen verilerin ışığında) MTA tarafından açılan 25 adet sondaj kuyusu bulunmaktadır. Sahada en derin kuyu (AF-1) 905 mt dir. MTA tarafından belirlenen kuyu sıcaklıkları 49,5-101,8 °C; Debileri 4,7 – 100 lt/sn arasındadır. AF-7 ve AF-23 kuyuları Ömer Kaplıcalarında, AF-14 Gecek kaplıcalarında kullanılmaktadır. Üç adet reenjeksiyon kuyusu mevcuttur. Kuyuların bir kısmı AFJET tarafından dönüşümlü olarak şehrin ısıtma sisteminde (5.000 hanenin ısıtmasında) kullanılmaktadır. Faal olan kuyulardan 400 lt/sn akışkan elde edilmiştir. Toplam mineralizasyon değerlerinin yüksek olması sebebiyle alandaki sular şifalı sular sınıfına girmektedir. Sözkonusu alanda özel kuyularında bulunduğu bilinmektedir.

 

Gazlıgöl Jeotermal Alanı:Gazlıgöl jeotermal alanı İhsaniye İlçe sınırlarında olup Afyonkarahisar- Eskişehir karayolu üzerinde Afyonkarahisar'a yaklaşık 20 km mesafede yeralmaktadır.

 

Sahada sıcaksu ve maden suları mevcuttur. MTA kuyu bitirme ve koruma alan raporlarına ve yerinde belediye personeli ile yapılan etüdlere göre G-1, G-2, G-3, KH-3 olmak üzere 4 adet kuyu iki adet kaynağın mevcut olduğu görülmüştür. Köy Hizmetlerine ait iki adet sondaj mevcuttur ancak eski kuyu çöktüğü için şu an kullanılmamaktadır.

 

 

Tablo 9. Gazlıgöl Jeotermal Alanına Ait Kuyular

Kuyu No

Açılış Tarihi

Derinlik(m)

Sıcaklık(°C)

Debi(lt/sn)

G-1

1974

138

66

5

G-2

1990

300,1

51

Yaklaşık 1,7

G-3

1995

206,5

74

28

KH-1

1995

68

68

16

 

Kaynak: MTA G-3 Kuyu Bitirme ve Koruma Alanları Raporu

 

 

Sıcaksular toplam mineralizasyon değerlerinin yüksek olması nedeniyle mineralli sular sınıfına girmektedir. Kuyulardan üretilen sular kireçlendirici özelliktedir. Sondajlar tesislerin ısıtması ve turistik termal amaçlı kullanılmaktadır. Jeotermal alanda bulunan kaynaklardan bir tanesi 35°C sıcaklık ve 2,00 lt/sn verimli olup termal tesisler içerisinde bir çeşmeden akıtılmakta ve içmesuyu olarak kullanılmakta, ikinci kaynak 25°C sıcaklık ve 2,00lt/sn verimli olup cilt hamamında kullanılmaktadır.

 

Sahada bir tanesi DSİ tarafından soğuksu amaçlı açılan (56°C,4,7lt/sn) çok sayıda sıcaksu kuyusu bulunmaktadır. Bu kuyular civardaki kooperatifler ve devremülklerde kullanılmak üzere özel şahıslar tarafından açtırılmıştır.

Sandıklı Hüdai Jeotermal Alan:Sandıklı Hüdai Jeotermal alanı Sandıklı ilçesinin 9 km güneybatısında Denizlik ve Tozkoparan tepe arasında yer almakta olup 0,6 km2 yüzey alanına sahiptir.

 

MTA raporları ve ilgili belediyenin verilerine göre bölgede 7 (yedi) adet sıcaksu kuyusu mevcuttur. Bölgedeki sıcak su kaynakları ise başlıca Hamamdere boyunca yüzlekvermektedir. Sıcaklıkları yüksek olup, yaklaşık 14 kaynağa ait toplam debi 112 lt/sn civarındadır. Kuyulara ait veriler sayısallaştırılmış olup, sıcaklıkları 39-70, 5°C, debileri 39-60 lt/sn, derinlikleri 49-301 mt arasındadır. Elde edilen akışkanlar florür içeren sodyumlu, kalsiyumlu, sülfatlı, bikarbonatlı sıcaksular sınıfındadır. Sıcaksular kaplıca tesisleri ile Sandıklı ilçesisin ısıtmasında ve termal turizm amaçlı kullanılmaktadır.

 

Tablo 10. Sandıklı Hüdai Jeotermal Alanına Ait Kuyular

Kuyu No

Açılış Tarihi

Derinlik(m)

Sıcaklık(°C)

Debi(lt/sn)

AFS- 1

1994

226

70,5

39

AFS- 2

1994

139,4

69

58

AFS- 3

2000

301

39

40

AFS- 4

2001

70

66

60

AFS- 5

2001

76,5

67

58

AFS- 6

2001

49,15

69,7

60

AFS- 7

Sondaj hukuksal sebepler nedeniyle 79mt.de durdurulmuştur.

 

 

Heybeli Jeotermal Alanı: Heybeli jeotermal alanı Afyonkarahisar'a yaklaşık 25 km uzaklıktadır.

 

İlgili belediyeden alınan bilgi ve dokümanlara göre sahada toplam 9 adet sıcak su sondajı olduğu belirtilmektedir. Sahada Çobanlar Belediyesine ait A-1, A-2, AÇ-2 sondajlar ile Bolvadin Belediyesi'ne ait 5 adet sondaj vardır. Bolvadin Belediyesine ait sondajlardan 1978 yılında açılan kuyu 1999 depreminden sonra çöktüğü için hemen yanına yeni bir kuyu açılmıştır.

Tablo 11. Heybeli Jeotermal Alanına Ait Kuyular

Kuyu No

Açılış Tarihi

Derinlik(m)

Sıcaklık(°C)

Debi(lt/sn)

H-(Kuyu çökmüş)

1994

226

70,5

39

H-2 (Heybeli-3)

1994

139,4

69

58

H-3 (Heybeli-4)

2000

301

39

40

H-4 (Heybeli-1)

2001

70

66

60

H-1/A(Heybeli-2)

2001

76,5

67

58

 

 

Heybeli jeotermal alanındaki sondajlardan yaklaşık 55 - 56 °C sıcaklıkta akışkan elde edilmektedir. Sahada bulunan sondajlar Paleozoyik yaşlı metamorfik şistler ve mermerlerden üretim yapmaktadır. Sondajların derinlikleri ortalama 252 - 257 m arasındadır. Veri tabanında Heybeli-1, Heybeli-2, Heybeli-3, Heybeli-4 olarak isimlendirilen sondajlardan Heybeli-1 ve Heybeli-2 sondajları üretim kuyusu olup termal tesislerde kullanılmaktadır. Sahada bir adet de sıcaksu kaynağı mevcuttur. Bu kaynak yazın kurumakta, kışın Kızılkilise hamamında kullanılmaktadır. Sıcaksu kaynakları sodyum bikarbonatlı termal su sınıfındadır.

 

 

 

A.9. ÇEVRE VE ORMAN

 

İlimiz orman alanları, Isparta ve Afyonkarahisar İlleri Orman İşletme Müdürlükleri görev alanlarında kalmaktadır. Bu nedenle her iki işletme müdürlüğünden de konu ile ilgili olarak; ilimizde bulunan orman alanları, orman alanlarının niteliği (baltalık, koru, ibreli, yapraklı, vb.), ağaç türleri (sarıçam, ladin, ardıç, meşe, vb.) ve kapladıkları alan, klimaks türleri, son üç yıla ait orman ürünleri çeşitleri ve miktarları ile ilgili bilgiler istenmiştir.

 

 

Kaynak:

T.C.

AFYONKARAHİSAR  İL  ÖZEL  İDARESİ

2010 - 2014  YILLARI

STRATEJİK  PLANI

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !